Waarom is die lijst zo lang?

Een paar weken geleden werd ik geïnterviewd door vier jonge vrouwen van GORT Coaching. Op een gegeven moment vroegen ze waarom op mijn profiel zo’n lange lijst staat van onderwerpen waarmee mensen bij mij terechtkunnen. Loopbaanvragen, stress en burn-out, relatieproblemen, zingevingsvragen, psychologische begeleiding en nog het een en ander. GORT probeert coaches juist zo te profileren dat mensen iemand kunnen kiezen op grond van een min of meer duidelijk en specifiek aanbod.

Het was een eenvoudige vraag, maar ik werd er even wakker van.

Niet omdat ik dacht: inderdaad, ik houd me niet aan het profielbeleid van GORT. Mijn eerste gedachte ging ergens anders heen. Wat zegt zo’n lange lijst eigenlijk over mij? Ziet iemand daar ervaring en breedte in, of iemand die denkt overal verstand van te hebben? Iemand die alles een beetje kan en uiteindelijk nergens echt goed in is?

Een master of none.

Het duurde hooguit een paar seconden voordat ik wist wat ik ervan vond.

Mensen komen bij mij met heel verschillende vragen. De één loopt vast in zijn werk, een ander in een relatie. Iemand voelt zich opgebrand, iemand anders juist leeg of zonder richting. Het kan gaan over perfectionisme, piekeren, seksualiteit, gezondheid, verlies, een keuze die maar niet gemaakt wordt, of het gevoel al langere tijd niet helemaal meer jezelf te zijn.

Op dat niveau is de diversiteit inderdaad groot.

Tegelijkertijd herken ik bij veel mensen die tegenover mij komen zitten iets anders. Ze hebben meestal al veel nagedacht, vaak ook veel geprobeerd. Ze functioneren in hun dagelijks leven doorgaans behoorlijk goed en soms zelfs zeer goed, maar zijn ergens aangekomen waar hun eigen manier van denken, oplossen en doorgaan niet meer voldoende helpt. Ze weten het even niet meer.

Wat dan tijdens gesprekken zichtbaar wordt, valt lang niet altijd samen met de vraag waarmee iemand binnenkwam. Een loopbaanvraag kan ook een vraag naar identiteit blijken te zijn. Achter stress kan een manier van leven zichtbaar worden die lange tijd heeft gewerkt, maar steeds minder past. Perfectionisme kan verbonden zijn met angst, loyaliteit of de overtuiging dat je vooral bestaansrecht hebt wanneer je iets presteert. En bij een relatieprobleem kan gaandeweg de vraag ontstaan wat iemand zelf eigenlijk nodig heeft en in hoeverre daar in het eigen leven ruimte voor bestaat.

Dat maakt al die problemen niet hetzelfde. En het betekent ook niet dat ik specialist ben in alles wat op zo’n lijst staat.

Misschien ligt mijn specialisme eenvoudigweg ergens anders.

Ik werk veel met mensen die op een bepaald punt in hun leven zijn vastgelopen in hun verhouding tot zichzelf. Mensen die heel goed kunnen uitleggen wat er aan de hand is, maar minder goed meer kunnen voelen wat zij zelf willen. Die vaak precies weten waarvan ze afscheid willen nemen, terwijl het veel moeilijker is geworden woorden te vinden voor wat ervoor in de plaats zou mogen komen.

Daar begint voor mij meestal het interessante deel van het gesprek. Niet onmiddellijk bij de vraag welke techniek bij welk probleem hoort, maar bij het samen proberen te begrijpen wat hier eigenlijk gebeurt. Wat is onderweg uit beeld geraakt? Waar is iemand zich gaan aanpassen, misschien zonder het zelf nog te merken? Welke mogelijkheden worden niet meer ervaren als mogelijkheden? En wat gebeurt er wanneer er weer iets meer ruimte ontstaat om te voelen, te onderzoeken en uiteindelijk ook te kiezen?

Misschien is dat waarom die lijst zo lang is.

Niet omdat ik alles wil kunnen behandelen, maar omdat mensen op heel verschillende plekken in hun leven kunnen vastlopen — en omdat achter die verschillen soms een gesprek begint dat mij inmiddels zeer vertrouwd is.